Η μαθησιακή ανάπτυξη κάθε παιδιού ακολουθεί τον δικό της ρυθμό. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες «κόκκινες σημαίες» που μπορεί να υποδηλώνουν δυσκολίες στη μάθηση και να χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση από ειδικούς. Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των ενδείξεων συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη δευτερογενών δυσκολιών, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση ή σχολική αποφυγή (Snowling & Hulme, 2012).
Στην προσχολική ηλικία, ανησυχία μπορεί να προκαλέσουν δυσκολίες στη φωνολογική επίγνωση (π.χ. το παιδί δεν αναγνωρίζει ομοιοκαταληξίες ή δεν «σπάει» τις λέξεις σε συλλαβές), περιορισμένο λεξιλόγιο ή δυσκολία στην κατανόηση απλών οδηγιών (Catts et al., 2005). Επίσης, η φτωχή μνήμη εργασίας και η δυσκολία στη συγκέντρωση κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αποτελούν σημαντικές ενδείξεις.
Στη σχολική ηλικία, κόκκινες σημαίες περιλαμβάνουν αργή ή ανακριβή ανάγνωση, δυσκολία στην ορθογραφία παρά την επαρκή εξάσκηση, προβλήματα κατανόησης κειμένου, καθώς και δυσκολία στην οργάνωση γραπτού λόγου (APA, 2022). Στα μαθηματικά, ενδείξεις μπορεί να είναι η αδυναμία κατανόησης βασικών εννοιών, η δυσκολία στη σειροθέτηση ή η σύγχυση συμβόλων.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η παρουσία μίας ή περισσότερων κόκκινων σημαιών δεν αποτελεί διάγνωση. Αντίθετα, λειτουργεί ως σήμα για έγκαιρη αξιολόγηση από διεπιστημονική ομάδα (λογοθεραπευτή, ψυχολόγο, ειδικό παιδαγωγό). Σύμφωνα με το DSM-5-TR, η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη μαθησιακή πορεία και τη συναισθηματική ευημερία του παιδιού. Η συνεργασία οικογένειας και ειδικών αποτελεί το κλειδί για την επιτυχία.
Βιβλιογραφία
American Psychiatric Association. (2022). DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.
Catts, H. W., Fey, M. E., Zhang, X., & Tomblin, J. B. (2005). Language basis of reading and reading disabilities. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 48(2), 278–293.
Snowling, M. J., & Hulme, C. (2012). Interventions for children’s language and literacy difficulties. International Journal of Language & Communication Disorders, 47(1), 27–34.