Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό, καθώς οι γλωσσικές απαιτήσεις μεταβαίνουν από την απλή επικοινωνία στην ακαδημαϊκή μάθηση. Ως λογοθεραπευτές, εστιάζουμε στο πώς το παιδί χρησιμοποιεί τον λόγο για να μάθει, να κοινωνικοποιηθεί και να αναπτυχθεί.
Τι αναπτύσσεται στην σχολική ηλικία;
Κατά την περίοδο αυτή (6-12 ετών), η γλώσσα γίνεται πιο σύνθετη. Τα παιδιά αναπτύσσουν:
- Μεταγλωσσικές δεξιότητες: Την ικανότητα να σκέφτονται και να αναλύουν τη γλώσσα (π.χ. λογοπαίγνια, μεταφορές).
- Φωνολογική Ενημερότητα: Την αναγνώριση και τον χειρισμό των ήχων, που είναι η βάση για την ανάγνωση και τη γραφή (Snow et al., 1998).
- Αφηγηματικό Λόγο: Την ικανότητα να διηγούνται ιστορίες με λογική αλληλουχία και λεπτομέρειες.
- Πραγματολογία: Την κατάλληλη χρήση της γλώσσας σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια (π.χ. πώς μιλάμε στον δάσκαλο vs. στους φίλους).
Τι κοιτάμε εμείς οι Λογοθεραπευτές;
Αξιολογούμε αν το παιδί μπορεί να ανταποκριθεί στις σύνθετες οδηγίες της τάξης, αν το λεξιλόγιό του εμπλουτίζεται με αφηρημένες έννοιες και αν η άρθρωσή του είναι καθαρή, καθώς έως την Α' Δημοτικού όλοι οι φθόγγοι πρέπει να έχουν κατακτηθεί (Sanders, 1972).
Κόκκινες Σημαίες (Red Flags)
Πότε πρέπει να ζητήσετε τη συμβουλή ενός ειδικού:
- Δυσκολία στην ανάγνωση/γραφή: Αν το παιδί δυσκολεύεται να αντιστοιχίσει γράμματα με ήχους.
- Περιορισμένο λεξιλόγιο: Χρήση γενικών λέξεων (π.χ. «αυτό», «εκείνο») αντί για συγκεκριμένα ουσιαστικά.
- Συντακτικά λάθη: Προτάσεις που μοιάζουν με παιδιού μικρότερης ηλικίας.
- Κοινωνική απομόνωση: Αν δυσκολεύεται να ξεκινήσει ή να διατηρήσει μια συζήτηση με συνομηλίκους (Adams, 2002).
- Δυσκολία στην κατανόηση: Αν φαίνεται να «χάνεται» όταν του δίνονται οδηγίες με πολλά βήματα.
Συμβουλή: Η έγκαιρη παρέμβαση στη σχολική ηλικία προλαβαίνει τις μαθησιακές δυσκολίες και ενισχύει την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Βιβλιογραφία
Adams, C. (2002). Practitioner review: The assessment of language pragmatics. Journal of Child Psychology and Psychiatry.
Sanders, E. K. (1972). When are speech sounds learned? Journal of Speech and Hearing Disorders.
Snow, C. E., Burns, M. S., & Griffin, P. (1998). Preventing Reading Difficulties in Young Children. National Academy Press.
