Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αποτελεί μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει πολυεπίπεδα την ανάπτυξη του παιδιού, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας. Στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι αυξημένες απαιτήσεις για οργάνωση λόγου και κοινωνική αλληλεπίδραση καθιστούν τις δυσκολίες πιο εμφανείς.

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν συχνά ελλείμματα στις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η προσοχή, η μνήμη εργασίας και ο αυτοέλεγχος. Οι δυσκολίες αυτές επηρεάζουν την οργάνωση του προφορικού λόγου, ο οποίος μπορεί να χαρακτηρίζεται από ασυνέχεια, φτωχή συνοχή και δυσκολία στη διατήρηση του θέματος (Πόρποδας, 2003). Παράλληλα, παρατηρούνται δυσκολίες στην κατανόηση σύνθετων οδηγιών και αφηγήσεων, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα με πολλαπλά ερεθίσματα (Πολύχρονη, 2006).

Σε επίπεδο καθημερινής επικοινωνίας, τα παιδιά δημοτικού με ΔΕΠΥ συχνά διακόπτουν, απαντούν παρορμητικά ή δυσκολεύονται να περιμένουν τη σειρά τους, γεγονός που επηρεάζει την ποιότητα των κοινωνικών τους σχέσεων (Μπεζεβέγκης, 2010). Επιπλέον, η μειωμένη ικανότητα ακρόασης οδηγεί σε παρανοήσεις και ελλιπή κατανόηση των κοινωνικών κανόνων της επικοινωνίας.

Στην εφηβεία, οι δυσκολίες αυτές ενδέχεται να μετασχηματιστούν σε προβλήματα πραγματολογίας, όπως η αδυναμία προσαρμογής του λόγου στο εκάστοτε κοινωνικό πλαίσιο και η δυσκολία κατανόησης μη λεκτικών σημάτων (Τζουριάδου, 2011). Οι έφηβοι μπορεί να εμφανίζουν λόγο υπερβολικά παρορμητικό ή, αντίθετα, αποδιοργανωμένο, γεγονός που δυσχεραίνει τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Η λογοθεραπευτική παρέμβαση εστιάζει όχι μόνο στη γλωσσική μορφή, αλλά και στη λειτουργική χρήση της γλώσσας. Μέσα από στοχευμένες δραστηριότητες ενισχύεται η αφηγηματική ικανότητα, η κατανόηση οδηγιών και η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων επικοινωνίας (Αναγνωστοπούλου, 2008). Παράλληλα, η συνεργασία με την οικογένεια συμβάλλει στη γενίκευση των δεξιοτήτων στο καθημερινό περιβάλλον.

Συμπερασματικά, η ΔΕΠΥ επηρεάζει ουσιαστικά την επικοινωνιακή ανάπτυξη παιδιών και εφήβων. Η έγκαιρη αναγνώριση και η κατάλληλη λογοθεραπευτική υποστήριξη μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη λειτουργικότητα και την κοινωνική ένταξη του παιδιού.

Βιβλιογραφία

Αναγνωστοπούλου, Μ. (2008). Λογοθεραπεία: Θεωρία και πράξη. Αθήνα.

Μπεζεβέγκης, Η. (2010). Ανάπτυξη του παιδιού και διαταραχές συμπεριφοράς. Αθήνα.

Πολύχρονη, Φ. (2006). Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Αθήνα.

Πόρποδας, Κ. (2003). Διαγνωστική αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών. Αθήνα.

Τζουριάδου, Μ. (2011). Μαθησιακές δυσκολίες και εκπαιδευτική πράξη. Θεσσαλονίκη.