Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αποτελεί μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει πολυεπίπεδα την ανάπτυξη του παιδιού, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας. Στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι αυξημένες απαιτήσεις για την οργάνωση του λόγου και την κοινωνική αλληλεπίδραση καθιστούν τις δυσκολίες αυτές πιο εμφανείς.

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ παρουσιάζουν συχνά ελλείμματα στις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η προσοχή, η μνήμη εργασίας και ο αυτοέλεγχος. Οι δυσκολίες αυτές επηρεάζουν την οργάνωση του προφορικού λόγου, ο οποίος μπορεί να χαρακτηρίζεται από ασυνέχεια, περιορισμένη συνοχή και δυσκολία στη διατήρηση του θέματος (Πόρποδας, 2003). Παράλληλα, παρατηρούνται δυσκολίες στην κατανόηση σύνθετων οδηγιών και αφηγήσεων, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα με πολλαπλά ερεθίσματα (Πολύχρονη, 2006).

Σε επίπεδο καθημερινής επικοινωνίας, τα παιδιά σχολικής ηλικίας με ΔΕΠΥ συχνά διακόπτουν τους συνομιλητές τους, απαντούν παρορμητικά ή δυσκολεύονται να περιμένουν τη σειρά τους, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των κοινωνικών τους σχέσεων (Μπεζεβέγκης, 2010). Επιπλέον, οι δυσκολίες στην ενεργητική ακρόαση ενδέχεται να οδηγήσουν σε παρανοήσεις και σε ελλιπή κατανόηση των κοινωνικών κανόνων της επικοινωνίας.

Κατά την εφηβεία, οι δυσκολίες αυτές ενδέχεται να εκδηλώνονται και σε πραγματολογικό επίπεδο, όπως στην αδυναμία προσαρμογής του λόγου στο εκάστοτε κοινωνικό πλαίσιο και στη δυσκολία κατανόησης μη λεκτικών σημάτων (Τζουριάδου, 2011). Οι έφηβοι μπορεί να εμφανίζουν υπερβολικά παρορμητικό ή αποδιοργανωμένο λόγο, γεγονός που ενδέχεται να δυσχεραίνει την ανάπτυξη και τη διατήρηση των διαπροσωπικών σχέσεων.

Η λογοθεραπευτική παρέμβαση εστιάζει όχι μόνο στη γλωσσική μορφή, αλλά και στη λειτουργική χρήση της γλώσσας. Μέσα από στοχευμένες δραστηριότητες ενισχύονται η αφηγηματική ικανότητα, η κατανόηση οδηγιών και οι κοινωνικές δεξιότητες επικοινωνίας (Αναγνωστοπούλου, 2008). Παράλληλα, η συνεργασία με την οικογένεια συμβάλλει στη γενίκευση και την εφαρμογή των δεξιοτήτων αυτών στην καθημερινή ζωή.

Συμπερασματικά, η ΔΕΠΥ μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την επικοινωνιακή ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων. Η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών και η κατάλληλη λογοθεραπευτική υποστήριξη μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της επικοινωνιακής λειτουργικότητας και στην ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης.

Βιβλιογραφία

• Αναγνωστοπούλου, Μ. (2008). Λογοθεραπεία: Θεωρία και πράξη. Αθήνα.
• Μπεζεβέγκης, Η. (2010). Ανάπτυξη του παιδιού και διαταραχές συμπεριφοράς. Αθήνα.
• Πολύχρονη, Φ. (2006). Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Αθήνα.
• Πόρποδας, Κ. (2003). Διαγνωστική αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών. Αθήνα.
• Τζουριάδου, Μ. (2011). Μαθησιακές δυσκολίες και εκπαιδευτική πράξη. Θεσσαλονίκη.